BẠN ĐỌC
Người giữ hồn rối nước Thanh Hải

Nghệ nhân Ưu tú Phạm Hùng Ninh bây giờ không còn nghe thấy âm thanh nhưng sự tinh anh thì khó có người theo kịp.

 

Nghệ nhân Ưu tú Phạm Hùng Ninh được xem là đệ nhất “bắt bệnh” cho các con trò của phường rối nước Thanh Hải

Bằng đôi mắt tinh tường và đôi bàn tay nhanh thoăn thoắt, ông được xem là đệ nhất “bắt bệnh” cho các con trò của phường rối nước Thanh Hải (Thanh Hà).

Bậc lão làng

Năm 2010, sau một lần đột quỵ, đôi tai của nghệ nhân Phạm Hùng Ninh bị ảnh hưởng nặng, đến nay ông không còn nghe được nữa. Nhưng không phải vì thế mà cuộc nói chuyện giữa chúng tôi gián đoạn, sự tinh anh vẫn hiện rõ trong thần thái của nghệ nhân này.

Mỗi lần tôi viết câu hỏi lên giấy, mắt ông lại ánh lên niềm vui, bởi nó khiến ông nhớ đến một thời làm nghề sôi nổi, giữ phường rối nước hoạt động tích cực như hôm nay.

Sinh năm 1945, như khá nhiều nghệ nhân rối nước ở Thanh Hải đa phần là con nhà nòi, ông Ninh có cha là cụ Phạm Khắc Khang và chú ruột Phạm Khắc Phi đều làm nghề.

Tuổi thơ gắn liền với con rối, khi 5-6 tuổi đã theo chân cha và chú đi làm nên ông đã yêu nghề lúc nào không hay.

Nhưng thời kháng chiến chống Pháp, nhiều nghệ nhân của làng An Liệt (chốn tổ của phường rối nước Thanh Hải) phải rời tay rối, cầm súng lên đường chiến đấu, kéo theo một thời gian dài nghề rối bị thất truyền.

Hòa bình lập lại nhưng mãi đến năm 1999, phường rối nước Thanh Hải mới chính thức được phục dựng.

Là một trong những người đầu tiên tham gia, ông Ninh kể phường rối gặp muôn vàn khó khăn vì không có kinh phí. Hồi ấy, 5 người đi đầu gồm các cụ Tham, Kiên, Huân, Vừng, Đô là thế hệ truyền lửa, kêu gọi bà con góp của, góp công cùng phục dựng lại nghề truyền thống.

Thời vẫn còn nghèo đói, mỗi người chỉ góp một bò gạo mỗi ngày để thổi cơm chung, thế mà việc cứ đâu vào đấy. Người đi xin tre, xin gỗ về làm con rối, người đẽo gọt quân, người sơn con rối, người làm đạo cụ… Suốt 4 tháng ròng rã, công việc cũng hoàn thành.

Buổi biểu diễn đầu tiên là ở ao nhà cụ Kiên, dân làng đến xem đông như hội. Gạt bèo, cắm 4 cái gậy thế là thành sân khấu. Do còn nhiều bỡ ngỡ, con trò còn cứng, đôi khi không theo ý người…

Thế mà, mỗi lần kết màn dân làng vỗ tay rào rào. Sau buổi biểu diễn, nhà nào có gỗ mít, gỗ sung đều tự đem đến tặng cho đoàn và ông Ninh là người chịu trách nhiệm chế tác những khúc gỗ vô tri ấy thành các quân trò, con trò để phục vụ các tiết mục ngày càng đa dạng của phường rối.

Những ngày đầu, phường rối chỉ biểu diễn được 5 tích trò, đến nay đã có hơn 20 tích trò ra đời. Mỗi tích trò mới ra lò, ông lại tìm tòi chế tác ra những quân rối mới. Thế nên ngoài nắm bắt các chiêu biểu diễn lành nghề thì ông Ninh còn được nhắc đến là bậc thầy về tạo hình.

Ông cũng chính là người mày mò đưa một số loại máy như máy xào, máy tràng xay… vào điều khiển để con rối được mềm mại, uyển chuyển và có hồn hơn. Yêu con rối, hiểu con rối nên ông được mệnh danh là “bác sĩ” chữa bách bệnh cho các quân trò mà đến nay khó có ai vượt qua được.

Nỗi lo thất truyền

Nhìn ông Ninh nắn từng chi tiết, bắt từng sợi dây trên từng con trò xem có hỏng hóc gì không, chúng tôi thấy cả tâm huyết của ông gửi gắm trong đó. Giờ tuổi đã cao, nặng tai nhưng trước mỗi buổi biểu diễn của đoàn, ông đều có thói quen kiểm tra như vậy.

Theo ông do thường xuyên ở dưới nước nên con trò dễ bị hỏng, phải kiểm tra để kịp sửa, bảo đảm cho buổi biểu diễn thành công.

Ông bảo các cụ ví nghề này là “nghề chết rét”, bởi ngày xưa làm gì có quần áo chống nước như bây giờ, biểu diễn thì chỉ vào dịp lễ hội, trời rét, ngâm mình xuống bùn hàng tiếng đồng hồ đâu phải dễ, nếu không có tình yêu nghề không làm được.

Đến giờ, nghề rối cũng không phải là nghề để kiếm ra tiền, không nhiều người thiết tha với nghề, cũng không thu hút được giới trẻ. Hiện phường rối Thanh Hải có hơn 30 thành viên, bản thân ông cũng có nhiều học trò nhưng chủ yếu là lớp đã U50, duy chỉ có 2 thành viên trẻ tuổi sinh năm 2000 và 2003.

Trong phường có thành viên đã từng gắn bó nhưng rồi cũng vì mưu sinh mà bỏ nghề. Điều đó khiến ông Ninh trăn trở.

Theo ông Ninh, tròn 20 năm phường rối của quê hương được phục dựng là những năm tháng cả đoàn nỗ lực không ngừng.

Đoàn của ông đã từng tham gia các đợt liên hoan múa rối nước toàn quốc, tham dự các festival… được giải cao, đó là kết quả của những cố gắng. Đến giờ, phường rối vẫn thường xuyên có đất diễn phục vụ du khách, hay các cháu học sinh tới tận nơi để xem…

Nhưng ai yêu nghề thì bám trụ, rất ít người mới, nhất là người trẻ vào làm nghề. “Một nghề truyền thống có lịch sử hàng trăm năm chẳng lẽ sẽ thất truyền?”, ông Ninh buồn rầu nói.

Theo ông Phạm Khắc Xoa, Trưởng phường rối nước Thanh Hải, phường đã có nhiều nỗ lực, liên kết với các cơ sở để đi biểu diễn phục vụ du khách nhưng kinh phí cũng chỉ đủ để quay vòng sắm sửa đồ diễn.

“Ông Ninh là người thứ ba của phường rối nước Thanh Hải được phong Nghệ nhân Ưu tú. Việc phong danh hiệu cho nghệ nhân rối nước này là động lực lớn cho chúng tôi. Nhưng để thu hút được người học và giữ nghề, chúng tôi rất mong thời gian tới sẽ có chính sách hỗ trợ cho các nghệ nhân”, ông Xoa nói.

Nghệ nhân Phạm Hùng Ninh sinh năm 1945, tại thôn An Liệt, xã Thanh Hải (Thanh Hà). Ông chính thức theo nghề khi phường rối Thanh Hải được phục dựng vào năm 1999. Tháng 7.2019, ông được phong tặng Nghệ nhân Ưu tú.

HUYỀN ANH (baohaiduong.vn)

In trang Quay lại Lên trên
Các tin khác
- Hội phụ nữ thành lập nhiều câu lạc bộ và mô hình mới (18/10/2019)
- Tổ chức thực hiện phong trào “Cán bộ, công chức, viên chức huyện thi đua thực hiện văn hóa công sở” (18/10/2019)
- Nhiều hoạt động nhân ngày thành lập hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam (18/10/2019)
- Phù Tinh tích cực xây dựng đời sống văn hóa (18/10/2019)
- Hải Dương: Tạo động lực phát triển cho huyện Thanh Hà (14/10/2019)
- Sử dụng biện pháp phù hợp để tránh mang thai ngoài ý muốn(25/09/2019)
- Trường THPT Hà Bắc chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 40 năm thành lập trường (24/09/2019)
- Huyện nhà phấn đấu đến năm 2025 đạt mục tiêu phổ cập chương trình ngoại ngữ mới cho giáo dục phổ thông(09/09/2019)
- Giữ trọn ước mơ(05/09/2019)
- Thanh Hồng huy động 116,7 tỷ đồng xây dựng NTM(28/08/2019)
++ THÔNG BÁO
+ Về việc xét tuyển công chức Chỉ huy trưởng Quân sự xã Tân An năm 2019
+ Thông báo thực hiện giờ làm việc mùa đông
+ Lịch làm việc của Lãnh đạo UBND huyện từ ngày 14/10/2019 đến ngày 18/10/2019
+ Hướng dẫn của Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp về các biện pháp hạn chế và xử lý lộc đông cho cây vải (05/HD-TTDVNN)
+ Lịch làm việc của Lãnh đạo UBND huyện từ ngày 07/10/2019 đến ngày 11/10/2019
Lịch làm việc
Thông báo mời họp
Thư điện tử
Học tập và làm theo lời Bác
++ DỊCH VỤ CÔNG TRỰC TUYẾN
Dịch vụ Công huyện Thanh Hà
Bộ Thủ tục Hành chính Huyện
Kết quả Giải quyết TTHC Huyện
Theo dõi trực tuyến tình hình giải quyết TTHC
TTHC tỉnh Hải Dương
++ HỆ THỐNG VĂN BẢN
Văn bản ban hành của huyện
Văn bản ban hành của tỉnh
Văn bản QPPL
Công báo tỉnh Hải Dương
++ VIDEO HOẠT ĐỘNG
- Thanh Hà nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức
- Thanh Hà triển khai kế hoạch tổ chức Đại hội Đảng các cấp
- Thanh Hà sẵn sàng cho năm học mới
- Thanh Hà tăng cường quản lý ngân sách địa phương
- Sạch hay bẩn: Vải Thiều Thanh
- Mê mẩn du lịch Đồng Mẩn
- Hải Dương: Nâng cao chất lượng vải Thanh Hà, đẩy mạnh xuất khẩu
- Vải sớm Thanh Hà hiệu quả kinh tế cao
- Ngày hội vải thiều Thanh Hà năm 2019
- Định hướng phát triển du lịch Thanh Hà
- Vải thiều Thanh Hà Hải Dương, hướng đi phát triển bền vững
- Diện mão xã Thanh Lang thay đổi từng ngày
- Đôi nét về Thanh Hà
- Chùa Chè Vĩnh Khánh Thanh Hà
- Lễ Hội Chùa Hưng Phúc(Sung) Xã Liên Mạc
- Chủ tịch UBND huyện đối thoại trực tiếp với nhân dân xã Liên Mạc
- Phóng sự Thanh Hà 20 năm tái lập
- Tổ chức Lễ hội kết nối người sản xuất và người kinh doanh vải thiều
- Hải Dương sẵn sàng cho Lễ hội vải thiều Thanh Hà 2018
- Duy trì chỉ dẫn địa lý vải thiều Thanh Hà
- Lễ hội vải thiều Thanh Hà năm 2018
- Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Mạnh Hiển kiểm tra du lịch sinh thái và kiểm tra tiêu thụ vải tại Thanh Hà
- Thanh Hà lịm ngọt vải thiều
- Tổ chức tuần lễ vải thiều chính hiệu tại Hà Nội
- Saigon Co op đưa đặc sản vải thiều 'Nam tiến'
- Hải Dương Xuất khẩu 1 000 tấn vải sang Mỹ, Úc, EU
- 7-7 Hội nghị lần thứ 21 BCH Đảng bộ huyện Thanh Hà khoá XXIV
- Tuần lễ vải thiều Thanh Hà – Hải Dương tại Hà Nội
- Hải Dương Mắm cáy Thanh Hà món ăn bình dị mà tinh tế Nét đẹp dân gian
- Bảo quản vải thiều sau thu hoạch
- Thanh Hà tâp huấn kỹ thuật hộ đê phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2018
- Thanh Hà diễn tập phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2018
- Thanh Hà tích cực phòng chống úng
- Các đồng chí lãnh đạo huyện Thanh Hà, thăm và tặng quà các gia đình chính sách
- Kiểm tra công tác ứng phó với cơn bão số 4 và tình hình sản xuất Nông nghiệp tại huyện Thanh Hà
- Ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc – Cơ hội cho nông sản Việt hội nhập quốc tế
- Ngành bưu điện viễn thông diễn tập trong đảm bảo tác chiến phòng thủ huyện
- Trường Mầm non xã Thanh Lang đón bằng công nhận đạt chuẩn Quốc gia
- Thanh Hà đầu tư cơ sở vật chất cho năm học mới
- Ngon - Sạch ba miền Ổi Thanh Hà
- Thanh Hà đẩy mạnh làm theo gương Bác gắn với phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, Đảng viên
- Thanh Hà tăng cường quản lý đất bãi ven sông
- Thanh Hà triển khai tổng điều tra dân số
- Thanh Hà đánh giá hoạt động xử lý khai thác cát
- Phó Bí thư Huyện ủy - Chủ tịch UBND huyện Thanh Hà chúc mừng năm mới Kỷ Hợi 2019!
- Chạm tay vào cây vải tổ 200 năm ở Hải Dương
- Nông dân phấn khởi vì vải sớm được giá
- Thanh Hà tập trung thi công các công trình trọng điểm
- Dùng bẫy cực đơn giản để bắt cáy, nông dân kiếm tiền triệu mỗi ngày
++ THÔNG TIN CÔNG KHAI
Lịch tiếp dân
Thông tin Quy hoạch
Khung giá đất trên địa bàn Huyện
Công khai số liệu quyết dự toán, toán ngân sách
THÔNG TIN CỦA TỈNH
Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh Hải Dương tổ chức thành công Đại hội lần thứ V, nhiệm kỳ 2019-2024
Tuyên dương thanh niên tiêu biểu trong các phong trào "Tuổi trẻ sáng tạo" và thanh niên tình nguyện
Nhiều vấn đề thanh niên quan tâm được đưa ra thảo luận tại Đại hội Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Hải Dương lần thứ V
Tổng kết và trao giải cuộc thi “Ảnh nghệ thuật về thành phố Hải Dương”
30 thí sinh tham gia Hội thi báo cáo viên giỏi cấp tỉnh năm 2019
Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Nguyễn Anh Cương thăm mô hình sản xuất nông nghiệp ở xã Thái Tân
LƯỢT TRUY CẬP
Đang online: 233
Hôm nay 410
Tháng này: 78,869
Tất cả: 885,224
THƯ VIỆN ẢNH